όπως τα όρισε η νομάρχης Ηρακλείου κα Σχοιναράκη στο 14ο συνέδριο της ΕΝΑΕ

Σε δώδεκα σημεία επικέντρωσε την ομιλία της στο 14ο Τακτικό Συνέδριο της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος, που πραγματοποιείται στην Αθήνα η Νομάρχης Ηρακλείου, κ. Βαγγελιώ Σχοιναράκη – Ηλιάκη. Θέμα του Συνεδρίου η Διοικητική Μεταρρύθμιση και το κεντρικό σύνθημά του είναι: «Καλλικράτης – Ισχυρή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με αρμοδιότητες και πόρους». 

Η κ. Σχοιναράκη στην ομιλία της τόνισε η νέα αιρετή Περιφέρεια με τις Νομαρχίες να αποτελούν διοικητικές μονάδες της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, πρόκειται για ένα νέο δυναμικό σχήμα σε επίπεδο περιφέρειας, με αιρετό Περιφερειάρχη, αιρετό περιφερειακό συμβούλιο και ισχυρούς δήμους. Οι δήμοι αυτοί θα πρέπει να ανταποκρίνονται στο μεγάλο στοίχημα της αυτοδιοίκησης, να έχουν δηλαδή τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα των πολιτών εντός των ορίων τους. Να διαθέτουν ισχυρές, αποκεντρωμένες υπηρεσίες, με μοναδικό  στόχο την άμεση εξυπηρέτηση του πολίτη. Βασική προϋπόθεση για τη μεταρρύθμιση είναι η  αποκέντρωση όχι μόνο ευθυνών και αρμοδιοτήτων αλλά και των αντίστοιχων πόρων για να μπορούν πραγματικά να λειτουργήσουν αναπτυξιακά οι νέοι θεσμοί, τόσο οι  δήμοι, όσο και οι περιφέρειες. 

Μέσα στα πλαίσια αυτής της νέας αρχιτεκτονικής δομής το κράτος θα έχει τον επιτελικό ρόλο, χαράζοντας τις κεντρικές κατευθύνσεις, και η αιρετή Περιφέρεια θα ευθύνεται για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και την υλοποίησή του σε περιφερειακό επίπεδο. Το μεγάλο μας λοιπόν στοίχημά είναι να υπάρχει μια ενιαία λογική στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και μια απάντηση στις διαφορετικές ταχύτητες με τις οποίες λειτουργούν τώρα πολλές περιοχές ενδοπεριφερειακά, αλλά ακόμα και ενδονομαρχιακά ή ενδοδημοτικά. 

Είναι ανάγκη επιτέλους να υπερβούμε το σημερινό απαράδεκτο status, σύμφωνα με το οποίο η περιφερειακή ανάπτυξη σχεδιάζεται και προγραμματίζεται από τα κεντρικά υπουργεία και υλοποιείται μέσω της κρατικής Περιφέρειας, χωρίς καμία ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης. Αντιθέτως ο χαρακτήρας του νέου αυτοδιοικητικού θεσμού, έχει ισχυρότατη δημοκρατική νομιμοποιητική βάση, της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης και είναι κατεξοχήν αναπτυξιακός και υπερτοπικός. Ταυτόχρονα οι πολίτες γίνονται κοινωνοί της ανάπτυξης στον τόπο τους, μπορούν να συμμετέχουν στη διαβούλευση μέσω του διαδικτύου, προτείνουν, προκρίνουν, συναποφασίζουν.  

Για τον λόγο αυτό ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της περιφερειακής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένου ασφαλώς και του ΕΣΠΑ, πρέπει να περάσει εξολοκλήρου στα χέρια της Αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης. 

Η κα Σχοιναράκη στη συνέχεια έθεσε τους περιορισμούς για να λειτουργήσει το νέο αυτό μοντέλο διακυβέρνησης. Είπε ότι πρέπει να κωδικοποιηθεί, να επανακαθοριστεί το σύνολο των αρμοδιοτήτων και να κατανεμηθεί μεταξύ κράτους και επιπέδων αυτοδιοίκησης. 

Με βάση τις αδιαπραγμάτευτες αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας, πρέπει να προσδιοριστούν ποιες αρμοδιότητες ασκούνται αυτοτελώς και πλήρως σε κάθε επίπεδο αυτοδιοικητικών θεσμών και ποιες ασκεί το επιτελικό κράτος, που θα είναι αποσαφηνισμένες ανά βαθμίδα διοίκησης, ώστε να πάψει να εμφανίζεται το θλιβερό φαινόμενο της αλληλομετάθεσης ευθυνών.

Γι’ αυτό τόνισε η νομάρχης Ηρακλείου τόνισε ότι το  “Πρόγραμμα Καλλικράτης”», πρέπει στην κατάληξή του σε νομοσχέδιο να οδηγεί:

1. Στον προσδιορισμό του ρόλου της Κεντρικής Διοίκησης (Κράτος – Στρατηγείο)

2. Στον απόλυτο προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων των επιπέδων Αυτοδιοίκησης και την οριοθέτηση της συνεργασίας των δύο βαθμών της Αυτοδιοίκησης

3.  Στην κοστολόγηση των αρμοδιοτήτων και την εξασφάλιση των αντίστοιχων πόρων οι οποίοι θα καταγράφονται στον προϋπολογισμό του 2011

4. α) Στη δημιουργία χάρτας ανθρώπινου δυναμικού και στην καταγραφή των αναγκών σε προσωπικό, αφού υπολογιστεί με βάση το διάγραμμα ροής των υποθέσεων των επιπέδων Αυτοδιοίκησης
    β) Στη σύσταση οργανισμού διάρθρωσης και λειτουργίας των νέων υπηρεσιακών μονάδων 

5.  Στη διασφάλιση του αναπτυξιακού χαρακτήρα της αιρετής Περιφέρειας μέσα από το ΕΣΠΑ (Περιφερειακά και Τομεακά Προγράμματα σε ενιαία αναπτυξιακή λογική), Δημόσιες επενδύσεις κ.λ.π.

6. Στη δημιουργία Ταμείου Σύγκλισης για άμβλυνση υπαρκτών τοπικών ανισοτήτων

7.  Στη σύνταξη του Κώδικα Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων εντός του 2010

8.  Στη διασφάλιση των πράξεων από Ανεξάρτητη Αρχή που θα ελέγχει τη νομιμότητα και όχι τη σκοπιμότητα

9.  Στη σύσταση χάρτας περιουσιακών στοιχειών για την πλήρη αξιοποίησή τους

10.  Στην αξιοπρεπή αντιμετώπιση, σε όλα τα επίπεδα, των αιρετών ανάλογα με το μέγεθος και τη σοβαρότητα των καθηκόντων τους

11. Στη διαμόρφωση συνθηκών άμεσης αντιμετώπισης ζητημάτων που αφορούν στη λειτουργία των Νομαρχιών σήμερα

12. Σε βασικές αρχές πολιτικών για τη δημιουργία ισχυρών νησιωτικών πόλων στα νησιωτικά συμπλέγματα και την αξιοποίηση των ορεινών όγκων